BGH ponownie orzeka w sprawie ubezpieczenia od zamknięcia zakładu
Lockdowny w czasie pandemii koronawirusa Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) wydał kolejny wyrok dotyczący tego, czy ubezpieczenie od zamknięcia zakładu.
Lockdowny w czasie pandemii koronawirusa
BGH ponownie orzeka w sprawie ubezpieczenia od zamknięcia zakładu
Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) wydał kolejny wyrok dotyczący tego, czy ubezpieczenie od zamknięcia zakładu obejmuje również lockdowny zarządzone w czasie pandemii koronawirusa. Poniżej znajdą więcej informacji o bieżącej sprawie.
- Gewerbe
Federalny Trybunał Sprawiedliwości w Karlsruhe.
Czy restauratorowi przysługują roszczenia z tytułu ubezpieczenia od zamknięcia zakładu (BSV), jeśli z powodu pandemii koronawirusa musiał zamknąć swój lokal? To pytanie zajmowało liczne sądy od czasu pandemii. W styczniu 2022 roku Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) wydał pierwszy wyrok w tej sprawie. Zgodnie z nim polisa od zamknięcia zakładu nie ma zastosowania w przypadku lockdownu spowodowanego pandemią, jeśli choroby podlegające obowiązkowi zgłoszenia lub patogeny chorób wynikają z katalogu uznawanego za zamknięty w warunkach ubezpieczenia i nie wymieniono tam ani choroby Covid-19, ani patogenu Sars-Cov-2.
Teraz BGH musiał ponownie wydać wyrok w sprawie zamknięcia zakładów w czasie lockdownów związanych z koronawirusem.
Co się stało?
Powódka musiała częściowo zawiesić działalność swojego hotelu z powodu pandemii koronawirusa w okresie od 18 marca do 25 maja 2020 roku. Od swojego ubezpieczenia od zamknięcia zakładu domaga się świadczeń odszkodowawczych oraz stwierdzenia, że ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia szkody powstałej w wyniku ponownego zamknięcia od 2 listopada 2020 roku.
Umowie ubezpieczenia podlegają „Warunki ubezpieczenia ryczałtowego od zamknięcia zakładu dla przedsiębiorstw (BBSG 19)". Zawierają one m.in.:
3 Ubezpieczone zagrożenia i szkody 3.1 Zarządzenia organów dotyczące zamknięcia, dezynfekcji i zakazów działalności Ubezpieczyciel wypłaca … odszkodowanie, gdy właściwy organ na podstawie ustawy o ochronie przed zakażeniami w przypadku wystąpienia chorób podlegających obowiązkowi zgłoszenia lub patogenów chorób (patrz punkt 3.4) 3.1.1 całkowicie lub częściowo zamyka ubezpieczony zakład lub ubezpieczoną placówkę w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się chorób podlegających obowiązkowi zgłoszenia lub patogenów chorób u ludzi zgodnie z punktem 3.4; zakazy działalności skierowane przeciwko wszystkim pracownikom zakładu lub placówki są traktowane równorzędnie z zamknięciem (zamknięcie); … 3.4 Choroby podlegające obowiązkowi zgłoszenia i patogeny chorób Chorobami podlegającymi obowiązkowi zgłoszenia i patogenami chorób w rozumieniu niniejszych warunków są choroby i patogeny chorób wymienione z nazwy w ustawie o ochronie przed zakażeniami w §§ 6 i 7, z wyłączeniem jednak ludzkich encefalopatii gąbczastych zgodnie z § 6 (1) 1. d) IfSG.
Właściwy powiat zarządzeniem ogólnym z 18 marca 2020 roku zakazał właścicielom hotelom m.in. zakwaterowania gości. Po czasowym złagodzeniu środków, 2 listopada 2020 roku ponownie wprowadzono zakaz noclegów.
Dotychczasowe wyroki
Sąd Okręgowy w Hanowerze orzekł, że powództwo o zapłatę jest co do zasady uzasadnione, a ubezpieczenie jest zobowiązane do pokrycia szkody powstałej w wyniku ponownego zamknięcia ubezpieczonego zakładu (wyrok częściowy z 19 kwietnia 2021, sygn. 2 O 164/2).
Ubezpieczyciel wniósł apelację. Wyższy Sąd Krajowy w Celle oddalił powództwo o zapłatę w całości i odrzucił dalsze środki zaskarżenia (wyrok z 18 listopada 2021, 8 U 123/21). Od tego wyroku obie strony wniosły rewizję.
Nowy wyrok BGH
Sędziowie Federalnego Trybunału Sprawiedliwości orzekli teraz, że ubezpieczonej na podstawie uzgodnionych tu warunków ubezpieczenia przysługują roszczenia z tytułu ubezpieczenia od zamknięcia zakładu z powodu częściowego zawieszenia działalności jej hotelu w Dolnej Saksonii w związku z pandemią Covid-19 podczas drugiego lockdownu. Jednocześnie jasno stwierdzili, że ubezpieczyciel nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania z tytułu zamknięcia zakładu podczas pierwszego lockdownu (wyrok z 18 stycznia 2023, IV ZR 465/21).
W kwestii chorób wymienionych z nazwy BGH stoi po stronie sądu odwoławczego. Sędziowie tam nie uznali, że lista wymienionych chorób ogranicza się do momentu zawarcia umowy. Ponieważ warunki wielokrotnie odnosiły się do ustawy o ochronie przed zakażeniami (IFSG), ale bez wskazania konkretnej wersji ustawy ani momentu, ubezpieczony może zakładać, że dla świadczenia decydujący jest moment wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego.
Z drugiej strony możliwa jest również interpretacja, że odniesienie do paragrafów 6 i 7 IFSG miało dotyczyć wersji obowiązującej w momencie zawarcia umowy. Problem polega na tym, że z klauzuli nie wynika jednoznacznie, że ubezpieczyciel przy określeniu zakresu świadczenia powołuje się na choroby i patogeny wymienione z nazwy w powyższych paragrafach w momencie zawarcia umowy. Wręcz przeciwnie, możliwa jest również interpretacja rozważana przez sąd odwoławczy, że klauzula obejmuje swoim odniesieniem do odpowiednich paragrafów choroby i patogeny wymienione z nazwy w momencie wydania zarządzenia przez organ.
„Te wątpliwości interpretacyjne działają na niekorzyść użytkownika klauzuli", stwierdzili sędziowie. Punkt 3.4 BBSG 19 nie zawiera, inaczej niż warunki ubezpieczenia, na których opierał się wyrok BGH ze stycznia 2022, enumeratywnego wyliczenia ubezpieczonych chorób podlegających obowiązkowi zgłoszenia oraz patogenów chorób.
„Sąd odwoławczy słusznie przyjął zatem, że powódka może żądać pożądanego stwierdzenia z tytułu częściowego zawieszenia działalności jej zakładu od 2 listopada 2020 roku, ponieważ choroba Covid-19 i patogen Sars-Cov-2 zostały wymienione z nazwy z chwilą wejścia w życie Drugiej ustawy o ochronie ludności w przypadku sytuacji epidemicznej o krajowym zasięgu (…)."
Ponadto sąd odwoławczy słusznie przyjął, że w momencie pierwszego zamknięcia zakładu zarządzeniem ogólnym z 18 marca 2020 roku brakowało wymienienia z nazwy choroby lub patogenu wymaganego zgodnie z punktem 3.4 BBSG 19.
Ograniczenie zakresu świadczenia do „chorób i patogenów wymienionych z nazwy w paragrafach 6 i 7 ustawy o ochronie przed zakażeniami" wskazuje przeciętnemu ubezpieczonemu, że ochrona ubezpieczeniowa obejmuje jedynie choroby i patogeny wskazane z nazwy w tych przepisach. Dla przeciętnego ubezpieczonego jest dostatecznie zrozumiałe, że wynikający z tego katalog ubezpieczonych chorób i patogenów nie obejmuje wszystkich chorób i patogenów podlegających obowiązkowi zgłoszenia zgodnie z IFSG, a zatem mogą istnieć luki w ochronie ubezpieczeniowej. „Warunki nie wzbudzają u niego przekonania, że każde zamknięcie zakładu na podstawie IFSG jest objęte ochroną ubezpieczeniową", głosi komunikat prasowy BGH.
Przeczytaj także
Źródła
- Ustawa o wynagrodzeniach adwokackich (RVG) – dostęp: 13.08.2026
- Ustawa o kosztach sądowych (GKG) – dostęp: 13.08.2026
- Ustawa o umowie ubezpieczenia (VVG) – dostęp: 13.08.2026
Artykuł to teoria. Twoja umowa to konkret.
Jesteśmy niezależnymi pośrednikami. Porównujemy oferty wielu towarzystw, tłumaczymy warunki po polsku i zostajemy przy Tobie także wtedy, gdy zgłaszasz szkodę.
- Rozmawiamy po polsku — także przy zgłoszeniu szkody
- Porównujemy towarzystwa, nie sprzedajemy jednego
- Doradztwo bez opłat — prowizję płaci towarzystwo
- Zostajemy Twoim opiekunem po podpisaniu umowy