Trudniej, niż przy wejściu — ale rzadziej, niż mówi obiegowa opinia. Pracownik wraca z mocy prawa, gdy jego wynagrodzenie spadnie poniżej Versicherungspflichtgrenze (2026: 77 400 € rocznie); obowiązek ubezpieczenia wraca wtedy sam, bez wniosku (§ 5 ust. 1 nr 1 SGB V). Samozatrudniony wraca, gdy działalność przestanie być zajęciem głównym (§ 5 ust. 5 SGB V) i pojawi się etat poniżej progu. Wraca też osoba pobierająca Arbeitslosengeld I (§ 5 ust. 1 nr 2 SGB V). Otwarta pozostaje również Familienversicherung przy małżonku w kasie ustawowej, o ile własny dochód nie przekracza jednej siódmej Bezugsgröße — w 2026 r. 565 € miesięcznie (§ 10 ust. 1 SGB V). Granica 55 lat z § 6 ust. 3a SGB V nie jest natomiast barierą samego wieku: blokuje powrót dopiero wtedy, gdy przez ostatnie pięć lat nie byłeś ubezpieczony ustawowo i dodatkowo przez co najmniej połowę tego okresu byłeś zwolniony z obowiązku ubezpieczenia albo prowadziłeś działalność jako zajęcie główne. Oba warunki muszą wystąpić łącznie — dlatego ktoś, kto jeszcze niedawno był w kasie chorych, po 55. roku życia wrócić może. Praktyczny wniosek pozostaje ten sam: to droga wąska i obwarowana, więc decyzję o PKV traktujemy jako decyzję na dekady.