6 ważnych faktów o rencie podstawowej (Grundrente)

Podstawowe zabezpieczenie emerytalne leży w gestii ustawowego systemu emerytalnego. Ten jednak zależy od wpłat dokonanych w trakcie życia zawodowego. Osoby o niskich zarobkach, które przez wiele dziesięcioleci opłacały składki do kasy emerytalnej, często spotykają się z niższym uprawnieniem emerytalnym niż przewiduje to niemiecka pomoc społeczna – mimo że płacili składki przez całe życie. Praca na pół etatu lub w wymiarze mini (Minijob) pogłębia ten problem i sprawia, że nie wszystkim osobom przysługuje wystarczająca emerytura na pokrycie kosztów utrzymania na starość. Renta podstawowa ma zaradzić tej sytuacji i podnieść świadczenia emerytalne osób o niskich zarobkach. Co to konkretnie oznacza i czy renta podstawowa może zapobiec ubóstwu na starość? Wyjaśniamy 6 najważniejszych faktów dotyczących renty podstawowej...

22.09.2020

Od 1 stycznia 2021 obowiązuje ustawa o rencie podstawowej, uchwalona przez Bundestag i Bundesrat. Renta podstawowa ma zapewnić, że osoby o niskich zarobkach otrzymają na starość więcej niż tylko pomoc społeczną. Jest to zatem indywidualny dodatek do uprawnień emerytalnych, z którego skorzysta około 1,3 miliona emerytów i emerytek.

#1 Cel i przeznaczenie renty podstawowej

Celem renty podstawowej jest uhonorowanie długich okresów ubezpieczenia przy niskich dochodach oraz pracy i wysiłku danej osoby. Kto długo pracował i płacił składki emerytalne, nie powinien z powodu niskich zarobków żyć w ubóstwie.

#2 Kiedy wchodzi renta podstawowa?

Od 1 stycznia 2021 przysługuje prawny tytuł do renty podstawowej, o ile spełniają Państwo obowiązujące wymogi. Pierwsze decyzje o rencie podstawowej zostaną wysłane prawdopodobnie w lipcu 2021 roku przez Niemieckie Ubezpieczenie Emerytalne do obywateli, którzy w tym momencie wchodzą w wiek emerytalny. Pozostali emeryci otrzymają swoje decyzje do końca 2022 roku wraz z wyrównaniem od daty wejścia ustawy w życie – od stycznia 2021. Oznacza to, że choć mogą mieć Państwo prawo od tego terminu, w przypadku przyznania świadczenia na pierwszą wypłatę mogą Państwo czekać nawet dwa lata. Ten czas oczekiwania ubezpieczenie emerytalne uzasadnia znacznym nakładem administracyjnym.

#3 Kto otrzymuje rentę podstawową?

Dodatek emerytalny wypłacany jest osobom, które przez dziesięciolecia pracowały, opiekowały się krewnymi lub wychowywały dzieci i miały tylko niskie dochody. Dla tych osób zwykła emerytura byłaby skromna i prowadziłaby do konieczności korzystania z pomocy społecznej. Kto pracował i mało zarabiał, powinien jednak być lepiej traktowany niż osoby, które płaciły składki tylko przez krótki czas lub wcale. Średni dochód musi wynosić mniej niż 80 procent przeciętnego wynagrodzenia. Badanie, czy przysługuje prawo do renty podstawowej, odbywa się automatycznie. Nie trzeba składać wniosku. Renta podstawowa wypłacana jest zarówno osobom, które właśnie wchodzą w wiek emerytalny, jak i długoletnim emerytom.

#4 Jakie warunki muszą być spełnione dla otrzymania renty podstawowej?

Pełny dodatek wymaga co najmniej 35 lat okresów składkowych. Przy minimum 33 latach okresów uprawniających do renty podstawowej przysługuje proporcjonalne prawo. Zaliczalny okres składkowy dla pełnej renty składa się następująco:

• Obowiązkowe okresy składkowe za wychowywanie dzieci lub opiekę
• Obowiązkowe składki z tytułu pracy zawodowej lub samozatrudnienia
• Świadczenia w przypadku choroby
• Świadczenia z zakresu rehabilitacji medycznej
• Świadczenia na uczestnictwo w życiu zawodowym
• Okresy zastępcze (służba wojskowa, jeniec wojenny, więzienie polityczne w NRD)

Okresy ubezpieczenia wynikające z wychowywania dzieci traktowane są przez ubezpieczenie emerytalne na okres do trzech lat tak, jakby w tym czasie osiągnięto przeciętne wynagrodzenie.

Do okresów uprawniających do renty podstawowej NIE zalicza się:

• Drobnych zatrudnień bez własnych składek (Minijob)
• Nauki szkolnej
• Pobierania zasiłku dla bezrobotnych I i II
• Okresów doliczanych

Dalsze warunki dla renty podstawowej:

Oprócz liczby lat składkowych, istotne dla wypłaty renty podstawowej jest uzyskiwane w życiu zawodowym wynagrodzenie. Wsparcie powinny otrzymać osoby, które mało zarabiały. Musi jednak zostać osiągnięty określony poziom dochodów, w przeciwnym razie nic się nie należy.

Uznawane są wszystkie okresy uprawniające do renty podstawowej, w których Państwa wynagrodzenie wynosiło co najmniej 30 procent niemieckiego przeciętnego wynagrodzenia. W tym roku wartość ta wynosi 1 013 euro miesięcznego dochodu brutto, co odpowiada 0,3 punktów dochodowych na rok na koncie emerytalnym. Jeśli zarabiali Państwo mniej, okres ten nie jest zaliczany do renty podstawowej. Wartość przeciętnego wynagrodzenia jest ustalana co roku na nowo, dlatego limity dochodowe z lat poprzednich są niższe.

Oprócz dolnej granicy ustalana jest również górna granica. Wynosi ona 80 procent przeciętnego dochodu i w 2020 roku wynosiła około 2 700 euro, zapisywanych jako 0,8 punktów dochodowych na koncie emerytalnym. Jeśli Państwa przeciętny dochód w trakcie życia zawodowego przekracza tę wartość, nie otrzymują Państwo renty podstawowej.

#5 Jak wysoka jest renta podstawowa?

Na każdy rok pracy na koncie emerytalnym zapisywane są punkty dochodowe, które stanowią podstawę do obliczenia emerytury, ale także renty podstawowej. Za rok przeciętnego wynagrodzenia i opłacone z niego składki emerytalne przysługuje jeden punkt dochodowy (w nowych krajach związkowych nieco więcej). Wartość ta jest podwajana, o ile nie przekracza 0,8 punktów dochodowych. Procedura ta stosowana jest maksymalnie przez 35 lat, a na koniec wynik jest pomniejszany o 12,4 procent. Wynik stanowi rentę podstawową, która wypłacana jest wraz z zwykłą emeryturą.

#6 Co jest zaliczane na dodatkową kwotę emerytalną?

Każdy rodzaj dochodu jest uwzględniany. Jeśli dochód wynosi do 1 250 euro dla osób samotnych i 1 950 euro dla małżeństw, wypłacany jest pełny dodatek do renty podstawowej. Przy przekroczeniu tej kwoty od nadwyżki zaliczane jest 60 procent. Jeśli dochód przekracza 1 600 euro dla osób samotnych i więcej niż 2 300 euro dla małżeństw, kwota powyżej wolnego od potrąceń limitu jest zaliczana w pełnej wysokości.

Własny majątek nie odgrywa roli w rencie podstawowej. Nie muszą Państwo ujawniać swojego majątku, aby otrzymać rentę podstawową, nawet jeśli posiadają Państwo nieruchomości lub inne wartości majątkowe.

Renta podstawowa nie wystarczy, aby zapobiec ubóstwu na starość

Renta podstawowa to krok w dobrym kierunku, ale dopiero początek. Istnieje zbyt wiele regulacji, które wykluczają określone grupy osób. Szczególnie osoby samozatrudnione i artyści, którzy z powodu niskich dochodów nie mogli płacić składek emerytalnych, oraz matki, które jako gospodynie domowe były zaangażowane w opiekę i wychowywanie dzieci dłużej niż trzy zaliczalne lata na dziecko, są poszkodowane. To wyrównawcze świadczenie emerytalne było już dawno spóźnione i odciąża niektórych emerytów. Koncepcja wymaga jednak doskonalenia, aby faktycznie przeciwdziałać problemowi ubóstwa na starość.

Należy podkreślić, że renta podstawowa nie zastępuje prywatnego zabezpieczenia emerytalnego. Jak wiadomo, ustawowa emerytura nie wystarcza, aby zabezpieczyć standard życia na starość i cieszyć się spokojną emeryturą. Renta podstawowa tego nie zmieni. Zalecamy więc skorzystanie z niezależnego doradztwa specjalisty, aby obliczyć Państwa indywidualną lukę emerytalną i znaleźć odpowiednie prywatne rozwiązanie zabezpieczające.