Ubezpieczenie pielęgnacyjne dla emerytów Do lata: emerytki płacą niższą składkę do kasy pielęgnacyjnej

Od stycznia 2025 r. wiele osób wymagających opieki oraz ich opiekunów otrzymuje wyższe świadczenia. Wzrosły jednak również składki. Dla emerytów jest to szczególnie odczuwalne obciążenie. Co zmiany oznaczają dla Ciebie jako emeryta, wyjaśniamy w niniejszym poradniku.

Jakie ważne zmiany obowiązują od stycznia 2025 r.?

Od stycznia 2025 r. świadczenia z ustawowej kasy pielęgnacyjnej wzrosły o 4,5 procent. Już od stycznia 2024 r. dostępne było więcej środków finansowych, przede wszystkim w zakresie opieki domowej i ambulatoryjnej.

Zmiany, które wchodzą w życie w 2025 r., zestawiliśmy w naszym poradniku dotyczącym świadczeń z ustawowego ubezpieczenia pielęgnacyjnego. Poniżej znajdą przegląd najważniejszych nowości na 2025 r.:

• Kwota odciążenia we wszystkich stopniach opieki wzrasta ze 125 do 131 euro.
• Opieka domowa: Zasiłek pielęgnacyjny wzrasta o 4,5 procent.
• Opieka ambulatoryjna: Kwoty świadczeń rzeczowych również wzrastają o 4,5 procent.
• Osoby wymagające opieki w stacjonarnych placówkach opiekuńczych: Stopniowy dodatek kasy pielęgnacyjnej do udziału własnego został podniesiony już 1 stycznia 2024 r. Od stycznia 2025 r. podniesiono również świadczenia za opiekę stacjonarną – do kwoty 2 096 euro w stopniu opieki 5.
• Kwota świadczenia w opiece krótkoterminowej wzrasta do 1 854 euro. Mogą ponadto zwiększyć tę kwotę środkami przeznaczonymi na opiekę zastępczą, z których jeszcze nie skorzystali. Łącznie: maksymalnie 3 539 euro.
• Kwota świadczenia w opiece zastępczej wzrasta do 1 685 euro. Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje również zasada, że możesz wykorzystać środki przysługujące na opiekę krótkoterminową na opiekę zastępczą, jeśli jeszcze z nich nie skorzystali. Przepisy dotyczące opieki zastępczej zostają dostosowane do przepisów o opiece krótkoterminowej. Dzięki kwocie do 843 euro z niewykorzystanych jeszcze środków opieki krótkoterminowej możesz zwiększyć kwotę świadczenia w opiece zastępczej do 2 528 euro na rok kalendarzowy.
• Kwota ryczałtowa na środki pomocnicze do pielęgnacji wzrasta w 2025 r. z 40 do 42 euro miesięcznie.
• Na działania poprawiające warunki mieszkaniowe od stycznia 2025 r. przysługuje zamiast 4 000 euro kwota 4 180 euro na jedno działanie.
• Na zastosowanie cyfrowych aplikacji pielęgnacyjnych kasa pielęgnacyjna płaci zamiast dotychczasowych 50 euro kwotę 53 euro.
• Dodatek do wspólnoty mieszkaniowej od stycznia 2025 r. wynosi 224 euro. Podniesiono również jednorazową dotację założycielską na tworzenie ambulatoryjnych wspólnot mieszkaniowych do kwoty 2 613 euro. Łączna kwota na jedną wspólnotę wynosi teraz 10 452 euro.

Jak wysokie są składki pielęgnacyjne dla emerytów?

Od stycznia 2025 r. nie tylko wzrosły świadczenia z ubezpieczenia pielęgnacyjnego. Wzrosły również składki na ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Jako emeryta podwyżka ta dotknie Państwa jednak dopiero w ramach dostosowania emerytury od 1 lipca 2025 r. Do tego czasu nadal płacą starą stawkę składki. Jak informuje Deutsche ubezpieczenie emerytalne, wszyscy zainteresowani zostaną automatycznie powiadomieni wraz z informacją o dostosowaniu emerytury. Korespondencję tę otrzymasz prawdopodobnie w czerwcu lub lipcu 2025 r.

Jako emeryt nie muszą się również martwić o zmienioną składkę na ubezpieczenie pielęgnacyjne. Pieniądze będą nadal przekazywane bezpośrednio przez organy rentowe do ubezpieczenia pielęgnacyjnego.

Dlaczego podwyżka składki pielęgnacyjnej dotyka emerytów szczególnie?

Od lipca 2025 r. jako emeryt lub emerytka zapłacą jednorazowo ryczałtowo 4,8 procent – obliczone na podstawie Państwa emerytury podlegającej składkom w lipcu 2025 r., czyli wyższej emerytury po podwyżce. Ta dopłata dotyczy Państwa niezależnie od tego, jak długo pobierają emeryturę. Oznacza to: nawet jako nowy emeryt, który po raz pierwszy otrzymuje emeryturę w kwietniu lub czerwcu, musi uiścić pełną kwotę.

Deutsche Rentenversichering uzasadnia ten ryczałtowy pobór koniecznością uniknięcia bardzo wysokiego nakładu administracyjnego. Dostosowanie jest możliwe do przeprowadzenia wyłącznie w zautomatyzowanym procesie wypłat i decyzji.

Już od 1 lipca 2023 r. wiele osób płaci wyższe składki pielęgnacyjne, w tym emeryci i emerytki. Obowiązują nowe regulacje, które częściowo łagodzą to dodatkowe obciążenie. Seniorzy korzystają jednak z tych zmian w niewielkim stopniu.

Utrzymywana jest jednak ważna ulga, z której korzystają osoby starsze: Dopłata za brak dzieci nie obowiązuje osób urodzonych przed 1 stycznia 1940 r. W przeciwnym razie emeryci bez potomstwa płacą tę dopłatę jak wszyscy pozostali bezdzietni. Od lipca 2023 r. wynosi ona 0,6 procent dochodu brutto – dopłata została podniesiona z wcześniejszych 0,35 procent.

Jakie nowe stawki składek obowiązują od 2025 r.?

Do ogólnych stawek składek w 2025 r. doliczono kolejne 0,2 punktu procentowego. Podwyżka ta u emerytów i emerytek odbije się jednak dopiero w drugim półroczu 2025 r. Od 1 lipca 2025 r. podwyżka oznacza dla Ciebie jako emerytki następujące stawki składek:

• Bez dziecka, a więc z dopłatą za brak dzieci, składka pielęgnacyjna wynosi 4,2 procent dochodów podlegających składkom (do czerwca 2025 r. włącznie: 4 procent).
• Z jednym dzieckiem (składka podstawowa, bez potrąceń): 3,6 procent (do czerwca 2025 r. włącznie: 3,4 procent).

Również dla emerytów obowiązuje: za każde kolejne dziecko poniżej 25. roku życia składka na ubezpieczenie pielęgnacyjne dalej się obniża. Inaczej niż u pracowników – u Ciebie jako emeryta: podczas gdy pracownicy otrzymują dopłatę od pracodawcy w wysokości połowy składki podstawowej, ponoszą składkę bez dopłaty pracodawcy. Dla Państwa jako emeryta lub emerytki ta ulga nie obowiązuje. Emeryci i emerytki ponoszą swoje składki na ustawowe ubezpieczenie emerytalne samodzielnie. Podczas gdy pracownicy są wspierani przez pracodawcę, a emeryci przez swój organ pomocowy – po połowie. Federalny Trybunał Konstytucyjny (BVerfG) badał przed kilku laty, czy jest to zgodne z prawem. Odpowiedź: Tak – ta nierówność jest zgodna z prawem, orzekli sędziowie w postanowieniu z 7 października 2008 r., Az: 1 BvR 2995/06 i in..

Również z ulgi dla rodzin, którą ustawodawca wprowadził w 2023 r., emeryci rzadko korzystają. Rodzice wielu dzieci są teraz bardziej odciążeni niż wcześniej. Ustawodawca musiał to wdrożyć na podstawie orzeczenia BVerfG (postanowienie z 7 kwietnia 2022 r., Az. 1 BvL 3/18 i in.). Osoby bez dzieci płacą ogólnie o 0,6 punktu składki więcej niż rodzice, podobnie jak w dotychczasowych przepisach. Dla członków bez dzieci obowiązuje więc od 2025 r. stawka składki w wysokości 4,2 procent. Od 2023 r. od drugiego dziecka składka obniża się o 0,25 punktu składki na każde dziecko do piątego dziecka.

Jednak nawet jeśli jako emeryt masz dwoje lub więcej dzieci: to obniżenie na kolejne dzieci obowiązuje wyłącznie w fazie wychowawczej do 25. roku życia. Średnio mężczyźni zostają ojcami w połowie trzeciej dekady życia, kobiety na początku trzeciej dekady – wynika z najnowszych danych Destatis oraz Federalnego Instytutu Badań nad Ludnością. Wielu emerytów jest więc z tej ulgi – faktycznie – wykluczonych.

Ograniczenie potrąceń składkowych do okresu do 25. roku życia wynika z założenia BVerfG w jego orzeczeniu, że ekonomiczny koszt wychowania dzieci w tej fazie jest typowo największy. Po odpowiedniej fazie wychowawczej potrącenie, a tym samym ulga, ponownie wygasa. Rodzice płacą – niezależnie od tego, czy jako emeryci, czy nie – ogólnie o 0,6 punktu składki mniej niż osoby bez dzieci. Dla Państwa jako emeryta może to jednak oznaczać faktyczne dodatkowe obciążenie w porównaniu do starej regulacji.

Udowodnienie rodzicielstwa

Porada: Jeśli masz dzieci, które nie zostały jeszcze uwzględnione przy emeryturze, powinieneś jak najszybciej złożyć odpowiednie dokumenty u swojego organu rentowego, który przekazuje składki do kasy pielęgnacyjnej. Od dopłaty za brak dzieci zwolnieni są bowiem emeryci i emerytki najwcześniej od momentu wpłynięcia dowodu.

Nieformalne pismo wystarczy – możesz skorzystać z naszego wzoru pisma. Muszą jednak dołączyć dokument potwierdzający Państwa rodzicielstwo.

Przykład obliczeniowy

Skomplikowane? Obliczmy to wspólnie:

Emeryt Volker otrzymuje emeryturę brutto w wysokości 1 000 euro. Płaci składkę na [ubezpieczenie zdrowotne]/ubezpieczenie-zdrowotne-niemczech-gkv-pkv/ w wysokości 14,6 procent – składka ta nie zmieniła się w 2025 r. Podstawą obliczenia: 1 000 euro × 14,6 procent = 146 euro. Volker płaci połowę, drugą połowę ponosi Deutsche ubezpieczenie emerytalne: 146 euro / 2 = 73 euro.

Ponieważ kasa chorych Volkera nalicza dodatkową składkę w wysokości dwóch procent, dodatkowa składka do zapłaty wynosi 20 euro – czyli dwa procent od 1 000 euro. Również od tego Deutsche Rentenversichering ponosi połowę: 20 euro / 2 = 10 euro. Volker pokrywa drugą połowę składki, płaci więc łącznie 73 + 10 euro = 83 euro.

Volker musi dodatkowo opłacać również składkę na ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne. Jego składka do kasy pielęgnacyjnej od lipca 2025 r. oblicza się następująco: 1 000 euro × 3,6 procent = 36 euro. Volker ma jedno dziecko, płaci więc składkę pielęgnacyjną bez dopłaty, w wysokości 3,6 procent. Składkę pielęgnacyjną musi jednak ponosić samodzielnie.

W jaki sposób emeryci są ubezpieczeni pielęgnacyjnie?

Ubezpieczenie pielęgnacyjne jest ubezpieczeniem obowiązkowym. Członkostwo zależy od statusu ubezpieczenia zdrowotnego: jako osoba z ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym jesteś automatycznie członkiem kasy pielęgnacyjnej.

Jeśli zmienią kasę chorych, zmienia się również Państwa kasa pielęgnacyjna, ponieważ do każdej ustawowej kasy chorych przypisana jest odpowiednia kasa pielęgnacyjna. Również na emeryturze możesz jeszcze zdecydować się na inną ustawową kasę chorych. Na co należy przy tym zwrócić uwagę i które kasy chorych uważamy za szczególnie godne polecenia, przeczytają w naszych poradnikach dotyczących porównania kas chorych i zmiany ubezpieczenia zdrowotnego.

Co dotyczy osób prywatnie ubezpieczonych

Seniorzy prywatnie ubezpieczeni zdrowotnie potrzebują prywatnego obowiązkowego ubezpieczenia pielęgnacyjnego. Składkę musisz jako prywatnie ubezpieczony emeryt opłacać samodzielnie na rzecz swojego ubezpieczyciela. Aby osoby prywatnie ubezpieczone mogły sobie pozwolić na składki również w starszym wieku, ustawodawca ograniczył koszty po okresie oczekiwania pięciu lat w jedenastej księdze prawa socjalnego (§ 110 SGB XI) do maksymalnej składki w ustawowym ubezpieczeniu pielęgnacyjnym. Granica podstawy wymiaru składek na ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne wzrosła od 1 stycznia 2025 r. z dotychczasowych 5 175 euro do 5 512,50 euro miesięcznie.

Inaczej niż w ustawowym ubezpieczeniu pielęgnacyjnym, składka dla osób prywatnie ubezpieczonych nie jest uzależniona od dochodu. Zależy natomiast od ryzyka stania się osobą wymagającą opieki. O tym, ile musisz płacić, decydują stan zdrowia oraz wiek w momencie zawarcia umowy.

Jeśli Państwa prywatnie ubezpieczony małżonek nie ma dochodów lub ma tylko niewielkie, składka dla Was obojga jest ograniczona do 150 procent maksymalnej składki ustawowej. Dochody partnera nie mogą jednak przekraczać 556 euro miesięcznie. Dopłata za brak dzieci – jak w systemie ustawowym – nie obowiązuje osób prywatnie ubezpieczonych.

Z powodu dodatkowych kosztów pandemii Covid-19 prywatne obowiązkowe ubezpieczenie pielęgnacyjne zażądało w 2022 r. dopłaty składkowej. Została ona jednak zniesiona 1 stycznia 2023 r.

Jakie dochody podlegają składkom?

Kto na emeryturze jest członkiem ubezpieczenia zdrowotnego emerytów, musi płacić składki na ubezpieczenie pielęgnacyjne od swojej ustawowej emerytury. Do dochodów podlegających składkom zaliczają się ponadto świadczenia zaopatrzeniowe, czyli na przykład emerytury pracownicze, emerytury z zakładów ubezpieczeń, pracownicze umowy Riester lub emerytury urzędników.

Podlegają składkom również dochody z działalności zarobkowej, na przykład z dodatkowej samodzielnej działalności, która nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Inne dochody, takie jak prywatne emerytury czy dochody z najmu, są wolne od składek.

Jako dobrowolnie ustawowo ubezpieczony senior lub ubezpieczona seniorka musisz natomiast opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne od wszystkich dochodów, które możesz wykorzystać na utrzymanie. Dotyczy to sytuacji, gdy oprócz emerytury, świadczeń zaopatrzeniowych i dochodów z pracy masz na przykład dochody z kapitału, wynajmu lub dzierżawy. Albo świadczenia z prywatnych ubezpieczeń na życie i rentowych.

Składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne płacą tylko do granicy podstawy wymiaru składek, która obecnie wynosi 69 750 euro rocznie, co daje 5 512,50 euro miesięcznie. Od wszystkich dochodów powyżej tej granicy nie płacą składek również jako emerytka.