Ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy przy szkodach radiacyjnych? Często wyłączone

W kontekście katastrofy w Fukushimie w Japonii zbadaliśmy, jak wygląda ochrona ubezpieczeniowa w ramach ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy w przypadku szkód radiacyjnych – czyli w sytuacji, gdy niezdolność do pracy została spowodowana promieniowaniem, na przykład w wyniku awarii elektrowni jądrowych. Wynik jest bardzo rozczarowujący.

Na wstępie proszę pozwolić na uwagę: nie chodzi tu o szerzenie paniki. Nie chodzi również o pytanie, czy w przypadku zdarzenia podobnego do Fukushimy w ogóle którykolwiek ubezpieczyciel byłby w stanie zapewnić gwarantowane świadczenie z ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy dużej liczbie swoich ubezpieczonych. Chodzi „tylko i wyłącznie" o następujące pytanie: załóżmy, że promieniowanie w wyniku awarii reaktora prowadzi do chorób, z powodu których osoba ubezpieczona nie może już wykonywać swojego zawodu i musi wystąpić o świadczenia ze swojego ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy – czy jest to objęte ochroną w aktualnie dostępnych taryfach ubezpieczeń na wypadek niezdolności do pracy?

Dla lepszego zrozumienia należy zaznaczyć, że ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy co do zasady musi wypłacać świadczenia, niezależnie od przyczyny niezdolności do pracy – czy to choroby, czy wypadku. Z drugiej strony ubezpieczyciel musi mieć możliwość wykluczenia określonych sytuacji i przyczyn: na przykład gdy ktoś celowo się rani, aby stać się niezdolnym do pracy, lub gdy niezdolność do pracy wynika z tego, że osoba ubezpieczona popełniła przestępstwo. Wyłącznie w tym miejscu – w „wyłączeniach" w warunkach ubezpieczenia oraz poprzez szczególne uzgodnienia w polisie – ubezpieczyciel może w sposób wyczerpujący wymienić, przy jakich przyczynach niezdolności do pracy nie będzie wypłacał świadczeń.

Odpowiedni fragment w warunkach ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy znajduje się zazwyczaj pod tytułem „Wyłączenia" lub „W jakich przypadkach ochrona ubezpieczeniowa jest wyłączona?" albo „Co obowiązuje w przypadku zamieszek, wojny, promieniowania…?". I właśnie w tym miejscu w zdecydowanej większości aktualnie dostępnych ubezpieczeń na wypadek niezdolności do pracy znajdą Państwo również zapisy dotyczące „promieniowania". Na przykład sformułowania brzmiały następująco:

„O ile nie zostało uzgodnione inaczej, nie wypłacamy jednak świadczeń, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana: (…) promieniowaniem, które zagraża życiu lub zdrowiu licznych osób w tak niezwykłym stopniu lub je uszkadza, że do ich obrony lub zwalczania konieczne jest zaangażowanie organu ochrony katastroficznej lub porównywalnej instytucji;"

lub

„w wyniku uwolnienia promieniowania wskutek energii jądrowej, które wymaga zaangażowania organu ochrony katastroficznej lub porównywalnej instytucji. Nie dotyczy to sytuacji, gdy chodzi o zdarzenie, w wyniku którego bezpośrednio lub prawdopodobnie pośrednio w ciągu pięciu lat zginęło nie więcej niż 1 000 osób lub doznało trwałych, ciężkich uszczerbków na zdrowiu."

lub

„w wyniku promieniowania pochodzącego z energii jądrowej. Jeżeli osoba ubezpieczona jest zawodowo narażona na to ryzyko lub jeżeli naświetlanie w celach leczniczych zostało przeprowadzone przez lekarza lub pod nadzorem lekarza, wypłacimy świadczenie."

Jak Państwo widzą, nawet te krótkie fragmenty różnią się znacząco. Z jednej strony ubezpieczyciele starają się oferować ochronę, z drugiej strony chcą utrzymać ryzyko dla siebie i wspólnoty ubezpieczonych na poziomie możliwym do kalkulacji.

Ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy przy szkodach radiacyjnych

Jeśli posiadają już Państwo ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy, proszę sprawdzić swoje warunki ubezpieczenia, aby dowiedzieć się, czy ryzyko radiacyjne jest wyłączone. Jeśli szukają Państwo nowego ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy, poniżej znajdą Państwo listę taryf, które nie zawierają tego wyłączenia (a zatem muszą wypłacać świadczenia również w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej promieniowaniem). Lista nie rości sobie pretensji do kompletności, powinna jednak obejmować większość rozważanych taryf. Należy pamiętać, że ten punkt stanowi tylko jedno z licznych kryteriów, które powinny być uwzględnione przy wyborze ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy:

• Condor Lebensversicherung AG, taryfa BUZ C, stan na 01.2011
• HUK Coburg LV AG, taryfa BUZ Premium, stan na 10.2010
• Münchener Verein LV a.G., taryfa BUZ Premium, stan na 10.2010
• Neue Bayerische Beamtenversicherung LV AG, taryfa SBU (Super+), stan na 08.2010
• Swiss Life AG, taryfa SBU (BG 1-3), stan na 10.2010
• Universa Lebensversicherung a.G., taryfa BUZ B08, stan na 03.2010
• VolkswohlBund Lebensversicherung aG., taryfa SBU, stan na 01.2011

Posłowie

Można z powodzeniem dyskutować o tym, czy szkody radiacyjne jako przyczyna niezdolności do pracy w ogóle stanowią ryzyko możliwe do skalkulowania. Jeśli jednak ubezpieczyciel dochodzi do wniosku, że nie jest w stanie ponieść tego ryzyka – czy nie powinien wówczas zająć jasnego stanowiska w kierunku minimalizacji ryzyk niemożliwych do skalkulowania?