Jak brzmi definicja niezdolności do pracy?

Definicja niezdolności do pracy: Co dokładnie oznacza niezdolność do pracy?

Najważniejsze informacje w skrócie

Niezdolność do pracy oznacza w skrócie niemożność wykonywania ostatnio wykonywanej czynności zawodowej z powodu choroby.

Pracownicy i pracownice w przypadku niezdolności do pracy otrzymują najpierw kontynuację wypłaty wynagrodzenia od pracodawcy.

Następnie, w przypadku osób objętych ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym, kasa chorych wypłaca maksymalnie przez 78 tygodni zasiłek chorobowy (Krankengeld).

Niezdolność do pracy nie jest stanem trwałym: albo pacjent odzyskuje zdrowie w wystarczającym stopniu, albo staje się niezdolny do wykonywania zawodu, zdolny do pracy w ograniczonym zakresie lub wymaga opieki pielęgniarskiej.

Spis treści

• Najważniejsze informacje w skrócie
• Definicja niezdolności do pracy
  • Zaświadczenie lekarskie, „żółty druk", zwolnienie lekarskie
• Kontynuacja wynagrodzenia, zasiłek chorobowy – i co dalej?
  • Definicja niezdolności do pracy: Co następuje po zasiłku chorobowym?
• Linki uzupełniające

Definicja niezdolności do pracy

Za osobę niezdolną do pracy uważa się tę, która na podstawie orzeczenia lekarskiego czasowo nie może wykonywać swojej umownie zobowiązującej działalności zawodowej. Musi zatem istnieć stan chorobowy, z powodu którego osoba ta nie może wykonywać swojej pracy. Niestety, nie można tego znaleźć w sposób tak jednoznaczny w żadnym tekście prawnym. W tym celu konieczne jest przeprowadzenie szerszej analizy.

Niektóre próby definicji odwołują się do wyroku Federalnego Sądu Socjalnego (Bundessozialgericht) 3 RK 37/59 z dnia 19.06.1963 r. W orzeczeniu tym stwierdza się:

Niezdolność do pracy występuje wtedy, gdy ubezpieczony w ogóle nie jest w stanie — lub jest w stanie jedynie z ryzykiem pogorszenia swojego stanu — kontynuować dotychczas wykonywanej działalności zarobkowej (…)

Dość podobna jest definicja stosowana przez Wspólny Federalny Komitet (Gemeinsamer Bundesausschuss, G-BA) jako osoba prawna prawa publicznego. Komitet ten jest tworzony przez cztery organizacje nadrzędne samorządu w niemieckim systemie ochrony zdrowia: Federalne Stowarzyszenie Lekarzy Ustawowego Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Federalne Stowarzyszenie Stomatologów Ustawowego Ubezpieczenia Zdrowotnego, Niemieckie Stowarzyszenie Szpitali oraz Związek Centralny Ustawowego Ubezpieczenia Zdrowotnego (GKV-Spitzenverband). W Wytycznych dotyczących niezdolności do pracy G-BA w § 2 ust. 1 czytamy:

„1 Niezdolność do pracy występuje, gdy ubezpieczeni z powodu choroby nie mogą już wykonywać ostatnio przed wystąpieniem niezdolności do pracy wykonywanej czynności lub mogą ją wykonywać jedynie z ryzykiem pogorszenia stanu chorobowego. 2 Przy ocenie należy uwzględnić, jakie warunki konkretnie kształtowały dotychczasową działalność. 3 Niezdolność do pracy występuje również wtedy, gdy na podstawie określonego stanu chorobowego, który sam w sobie nie powoduje jeszcze niezdolności do pracy, można przewidzieć, że z wykonywania danej czynności wynikną szkodliwe konsekwencje dla zdrowia lub procesu zdrowienia, które bezpośrednio wywołają niezdolność do pracy."

Zaświadczenie lekarskie, „żółty druk", zwolnienie lekarskie

Jeżeli stan niezdolności do pracy trwa dłużej niż 3 dni kalendarzowe, pracownicy są zobowiązani do uzyskania lekarskiego zaświadczenia o niezdolności do pracy i przedstawienia go pracodawcy najpóźniej jeden dzień później. W tym zakresie obowiązuje odpowiednia regulacja prawna — szczegółowe przepisy znajdują się w § 5 ustawy o kontynuacji wypłaty wynagrodzenia (Entgeltfortzahlungsgesetz, EntgFG).

Lekarz wystawia więc zwolnienie lekarskie i wydaje znany „żółty druk" w dwóch egzemplarzach. Na wersji dla kasy chorych lekarz musi podać diagnozę. Dotyczy to również sytuacji, gdy zwolnienie lekarskie jest uzyskiwane „tylko tak", czyli w celu usprawiedliwionej nieobecności bez rzeczywistej choroby. Wersja dla pracodawcy nie zawiera diagnozy ze względu na ochronę danych osobowych.

Prognoza lekarska z reguły mówi, że pacjent prawdopodobnie wyzdrowieje. Często w okresie niezdolności do pracy prowadzone jest konkretne leczenie lub terapia.

Niezdolność do pracy nie jest jednak stanem trwałym: albo kończy się wyleczeniem i pacjent może wrócić do pracy, albo pozostaje trwałe ograniczenie — inwalidztwo.

Kontynuacja wynagrodzenia, zasiłek chorobowy — i co dalej?

Jeżeli pracownik z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby nie jest w stanie świadczyć pracy, a nie ponosi za to winy, ma prawo do kontynuacji wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę. Również ten przepis znajduje się w wymienionej wyżej ustawie. Pracodawca jest zobowiązany do dalszej wypłaty wynagrodzenia przez okres do 6 tygodni.

Jeżeli niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie 6 tygodni, w przypadku osób objętych ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym ustawowa kasa chorych przejmuje wypłatę tzw. zasiłku chorobowego (Krankengeld). Z powodu różnych potrąceń (proporcjonalnych składek na ubezpieczenie emerytalne, obowiązkowe ubezpieczenie pielęgnacyjne i ubezpieczenie od bezrobocia) kwota ta wynosi zaledwie około 80 procent dotychczasowego wynagrodzenia netto. Maksymalny okres wypłaty zasiłku chorobowego wynosi 78 tygodni z powodu tej samej choroby w ciągu trzech lat.

Definicja niezdolności do pracy: Co następuje po zasiłku chorobowym?

Jeżeli dolegliwości utrzymują się również po upływie 78 tygodni, najpóźniej w tym momencie niezdolność do pracy formalnie ustaje, a osoba poszkodowana uzyskuje nowy status: w zależności od stopnia ograniczenia może zostać zakwalifikowana jako osoba niepełnosprawna, wymagająca opieki pielęgniarskiej lub częściowo/całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej (erwerbsgemindert).

Na przykład osoba, która nie jest w stanie wykonywać żadnej działalności zarobkowej przez 3 godziny dziennie, może otrzymać rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej. Wynosi ona zaledwie około 50 procent dotychczasowego wynagrodzenia netto.

W przypadku długotrwałej niezdolności do pracy spadek finansowy jest zatem przesądzony — aż do pewnego ubóstwa na starość. Jeśli zależy Państwu na własnej zdolności do pracy, powinni ją Państwo odpowiednio zabezpieczyć: za pomocą ubezpieczenia dziennego zasiłku chorobowego (Krankentagegeldversicherung) na okres niezdolności do pracy oraz ubezpieczenia na wypadek niezdolności do wykonywania zawodu (Berufsunfähigkeitsversicherung) na czas po jej ustaniu.

Linki uzupełniające

• Ubezpieczenie dziennego zasiłku chorobowego (Krankentagegeldversicherung)
• Kiedy uznaje się za niezdolnego do wykonywania zawodu?
• Ubezpieczenie na wypadek niezdolności do wykonywania zawodu (Berufsunfähigkeitsversicherung)