Zmiana ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy (BU) — zachować czy zmienić?

Zmiana ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy (BU) jest możliwa. Ma sens, gdy inne towarzystwo oferuje niższą składkę lub lepsze warunki ochrony. Jeśli jednak często korzystali Państwo z opieki medycznej, liczba dostępnych ubezpieczycieli może być znacznie ograniczona.

Porady praktyczne

• Prosimy najpierw sprawdzić, czy obecną umowę można ulepszyć.
• Zalecamy skorzystanie z profesjonalnego doradztwa przy wyborze nowego ubezpieczenia BU.
• Wypowiedzenie starej polisy powinno nastąpić dopiero po otrzymaniu nowego świadectwa ubezpieczenia.

Spis treści

1. Kiedy zmiana ubezpieczenia BU jest uzasadniona?
2. Kiedy zmiana ubezpieczenia BU się nie opłaca?
3. Na co należy zwrócić uwagę przy zmianie ubezpieczenia BU?
4. Jak przebiega zmiana ubezpieczenia BU — instrukcja krok po kroku

Wprowadzenie

Jeżeli składka ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy (BU) stała się zbyt wysoka lub zakres ochrony jest niewystarczający, mogą Państwo zmienić ubezpieczyciela. W wielu przypadkach nie jest to jednak najlepsze rozwiązanie — na przykład w przypadku istniejących schorzeń. Poniżej wyjaśniamy, kiedy zmiana się opłaca, a kiedy lepiej pozostać przy obecnej umowie.

Kiedy zmiana ubezpieczenia BU jest uzasadniona?

Zmiana ubezpieczenia BU może być uzasadniona w następujących sytuacjach:

• składka wzrosła i stała się zbyt kosztowna,
• znaleźli się Państwo w trudnej sytuacji finansowej,
• zmienili Państwo zawód,
• obecna polisa zawiera niekorzystne warunki,
• chcecie Państwo usunąć ryzykowny dopłatek (Risikozuschlag) lub wykluczenie z ochrony (Leistungsausschluss).

Najpierw należy jednak zawsze sprawdzić, czy obecną umowę można jeszcze ulepszyć. Niektóre warunki można zmienić z mocą wsteczną.

Czy można wypowiedzieć umowę, gdy ubezpieczyciel podnosi składkę?

Tak — w takim przypadku mają Państwo prawo do nadzwyczajnego wypowiedzenia umowy. Oznacza to, że nie muszą Państwo przestrzegać zwykłego okresu wypowiedzenia, lecz mogą Państwo wypowiedzieć umowę w ciągu jednego miesiąca od ogłoszenia podwyżki.

Zmiana ubezpieczyciela może wówczas mieć sens, ponieważ u innego dostawcy mogą Państwo otrzymać ten sam zakres ochrony za niższą cenę.

O ile ubezpieczyciel może podnieść składkę BU?

Do tzw. składki brutto — maksymalnej dopuszczalnej kwoty, jaką ubezpieczyciel może pobrać. Przy zawieraniu umowy BU ustalają Państwo z ubezpieczycielem składkę netto i brutto. Składkę netto (tzw. składkę bieżącą) płacą Państwo co miesiąc. Ubezpieczyciel może ją podnieść do uzgodnionej kwoty brutto.

Ważne: Zawarcie nowej polisy BU jest bardziej skomplikowane niż w przypadku ubezpieczenia OC. W każdym przypadku konieczne jest ponowne badanie stanu zdrowia u nowego ubezpieczyciela. Oznacza to, że muszą Państwo ponownie uzyskać dokumentację medyczną z ostatnich 5–10 lat i zgłosić wszystkie diagnozy nowemu ubezpieczycielowi. Wiąże się to z nakładem czasu i stresu.

Czy po zmianie faktycznie zaoszczędzą Państwo pieniądze, nie jest pewne. Przecież są Państwo starsi i z reguły muszą płacić wyższe składki. Niemniej zawsze zalecamy sprawdzenie z brokerem ubezpieczeniowym, czy u innego ubezpieczyciela mogą Państwo zaoszczędzić.

Co zrobić w przypadku przejściowych trudności finansowych?

W przypadku przejściowych problemów finansowych mogą Państwo skorzystać z możliwości zawieszenia składek (Beitragsstundung). Przez kilka miesięcy nie płacą Państwo składki BU. Po upływie uzgodnionego okresu zawieszenia spłacają Państwo zaległe kwoty i odzyskują pełną ochronę ubezpieczeniową. Jeśli jednak w okresie zawieszenia staną się Państwo niezdolni do pracy, otrzymają Państwo jedynie pomniejszoną rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Jeżeli ubezpieczenie BU stało się dla Państwa trwałe nie do udźwignięcia, lepszym rozwiązaniem może być uwolnienie od składki (Beitragsfreistellung). Wówczas nie płacą Państwo składki na stałe, ale przysługuje Państwu jedynie pomniejszona renta BU. Więcej szczegółów na temat zawieszenia i uwolnienia od składki znajdą Państwo w przewodniku dotyczącym kosztów BU.

Czy zmiana BU ma sens po zmianie zawodu?

Nowe ubezpieczenie może się opłacić, jeśli przeszli Państwo do zawodu o niższym ryzyku. Przykładowo: jeśli pracowali Państwo wcześniej na budowie, a teraz wykonują Państwo pracę biurową — nowy ubezpieczyciel przyjmie niższe ryzyko niezdolności do pracy niż obecny. Dzięki temu mogą Państwo zaoszczędzić na składkach.

Wielu ubezpieczycieli oferuje obniżenie składki BU, gdy przechodzą Państwo do zawodu o niższym ryzyku. Prosimy najpierw zwrócić się do obecnego ubezpieczyciela z prośbą o ponowne przeliczenie składki. Jeśli ubezpieczyciel nie zaoferuje korzystniejszych warunków, mogą Państwo za pośrednictwem brokera BU zapytać innych ubezpieczycieli.

Czy zmiana BU się opłaca przy niekorzystnych warunkach umowy?

Cena jest w porządku, ale warunki wypłaty odszkodowania pozostawiają wiele do życzenia? To uzasadniony powód, aby rozejrzeć się za lepszym ubezpieczeniem BU. Przykładowo abstrakcyjne skierowanie (abstrakte Verweisung) jest raczej niekorzystną klauzulą w umowie. W takim przypadku ubezpieczyciel może w razie niezdolności do pracy skierować Państwa do innego zawodu odpowiadającego Państwa kwalifikacjom, który mogą Państwo jeszcze wykonywać. Korzystniejsze jest, gdy ubezpieczyciel rezygnuje z abstrakcyjnego skierowania — wówczas wypłaca rentę z tytułu niezdolności do pracy niezależnie od tego, czy mogą Państwo wykonywać inną pracę.

Takich warunków z reguły nie da się zmienić w ramach obowiązującej umowy. Zmiana ubezpieczyciela na oferującego lepsze warunki może w tym przypadku mieć sens.

Czy zmiana BU się opłaca przy ryzykownym dopłatce lub wykluczeniu z ochrony?

W przypadku ryzykownego dopłatki (Risikozuschlag) lub wykluczenia z ochrony (Leistungsausschluss) sytuacja wygląda inaczej. Zmiana opłaca się generalnie tylko wtedy, gdy stan zdrowia uległ poprawie.

W takich przypadkach ubezpieczyciel pobiera albo wyższą składkę, albo wyłącza z ochrony określone części ciała i choroby. Takie uzgodnienia są czasem konieczne, aby w ogóle otrzymać ubezpieczenie BU przy istniejących schorzeniach.

Jeśli choroby zostały całkowicie wyleczone, mogą Państwo żądać od ubezpieczyciela usunięcia ryzykownego dopłatki. Reguluje to ustawa w § 41 ustawy o umowie ubezpieczenia (VVG). W tym celu należy przedłożyć ubezpieczycielowi opinię lekarską potwierdzającą pełne wyzdrowienie.

Usunięcie wykluczenia z ochrony jest jednak trudniejsze niż usunięcie dopłatki. Należy najpierw sprawdzić w warunkach umowy, czy i kiedy wykluczenie z ochrony może zostać cofnięte. Czasem warunki umowy umożliwiają usunięcie wykluczenia przy spełnieniu określonych warunków. Z reguły wymagana jest opinia lekarska.

Jeśli ubezpieczyciel utrzymuje ryzykowny dopłatkę lub wykluczenie z ochrony pomimo wyzdrowienia, należy rozważyć zmianę ubezpieczyciela.

Zmiana jest jednak skuteczna tylko wtedy, gdy określone choroby nie muszą już być zgłaszane z powodu upływu czasu. Choroby powinny leżeć co najmniej pięć lat wstecz. Dopiero wtedy z reguły nie trzeba ich zgłaszać nowemu ubezpieczycielowi.

Kiedy zmiana ubezpieczenia BU się nie opłaca?

Krótka odpowiedź: gdy często korzystają Państwo z opieki medycznej, są Państwo starsi, mają Państwo już ponad dziesięć lat stażu w obecnym ubezpieczeniu BU lub Państwa BU stanowi ubezpieczenie dodatkowe.

Częste wizyty u lekarza

Jeśli w ostatnich latach często korzystali Państwo z opieki medycznej, może to utrudnić zawarcie nowego ubezpieczenia BU. Im więcej diagnoz postawił lekarz, tym trudniej jest zawrzeć nową umowę ubezpieczenia.

Wysoki wiek przy zawieraniu umowy

Im młodsi są Państwo przy zawieraniu umowy, tym z reguły korzystniejsza jest składka BU. Wraz z wiekiem rośnie ryzyko niezdolności do pracy. Skutek: jeśli przy zmianie ubezpieczyciela są Państwo znacznie starsi niż przy zawieraniu pierwotnej umowy, muszą Państwo liczyć się z wyższymi składkami u nowego ubezpieczyciela.

Ubezpieczenie działa już ponad dziesięć lat

Jeśli Państwa stare ubezpieczenie BU działa już co najmniej dziesięć lat, zmianę należy dokładnie przemyśleć: Gdyby musieli Państwo złożyć wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, ubezpieczyciel dokładnie sprawdzi, czy przy zawieraniu umowy odpowiedzieli Państwo na pytania zdrowotne w sposób pełny i zgodny z prawdą. Jeśli okaże się, że podali Państwo nieprawdę, ubezpieczyciel może zakwestionować umowę. Skutkiem byłoby nieotrzymanie renty BU mimo niezdolności do pracy.

Po upływie dziesięciu lat kwestionowanie umowy z powodu podstępu jest wykluczone (§ 124 ust. 3 BGB). Przy nowym ubezpieczycielu termin ten zaczyna biec od nowa.

Porada eksperta: Zmieniajcie Państwo ubezpieczenie BU tylko wtedy, gdy są Państwo zdrowi i mogą Państwo odpowiedzieć na pytania zdrowotne w sposób uczciwy i pełny.

BU jako ubezpieczenie dodatkowe

Czasem ubezpieczenie BU jest zawierane jako ubezpieczenie dodatkowe do innej polisy. W takim przypadku Państwa BU może być powiązane z inną umową, na przykład ubezpieczeniem na życie. Jeśli wypowiedzą Państwo tę umowę, zakończą Państwo również drugie ubezpieczenie. Dlatego Finanztip zaleca, aby ubezpieczenie BU zawsze zawierać osobno. Jeśli bowiem będą chcieli Państwo kiedyś zrezygnować z ubezpieczenia na życie, będą musieli Państwo z reguły wypowiedzieć również powiązane ubezpieczenie BU.

Niemniej obowiązuje tu zasada: Należy przeanalizować warunki umowy. W niektórych przypadkach ubezpieczyciel zezwala na osobne wypowiedzenie BU, jeśli na koncie umowy głównej zgromadzili Państwo określoną kwotę.

W przeciwnym razie mogą Państwo rozważyć zawarcie drugiego ubezpieczenia BU. Dzięki temu mogą Państwo nawet zabezpieczyć łącznie wyższą rentę z tytułu niezdolności do pracy. Muszą jednak Państwo płacić składki podwójnie.

Na co należy zwrócić uwagę przy zmianie ubezpieczenia BU?

Na to samo co przy pierwszym ubezpieczeniu BU. W końcu ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy należy do Państwa najważniejszych polis ubezpieczeniowych.

Dlaczego warunki umowy są ważne?

Szczególnie w przypadku ubezpieczenia BU warunki umów różnią się znacznie w zależności od ubezpieczyciela. Dlatego koniecznie należy zapoznać się z tym, na co należy zwrócić uwagę.

Włączenie brokera ubezpieczeniowego

Ubezpieczenia BU nie powinno się zawierać samodzielnie — i dlatego nie powinno się go również zmieniać samodzielnie. Firma brokerska może dla Państwa przeprowadzić anonimowe zapytanie o ryzyko, jeśli mają Państwo istniejące schorzenia lub w ostatnich latach często korzystali z opieki medycznej. Zwiększa to Państwa szanse na uzyskanie nowego ubezpieczenia BU.

W tym celu przekazują Państwo brokerowi najpierw ważne informacje dotyczące wieku, zawodu i hobby. Ponadto wypełniają Państwo obszerny kwestionariusz zdrowotny. Dzięki temu broker może zapytać kilku ubezpieczycieli, na jakich warunkach przyjęliby Państwa do grona ubezpieczonych. Pozostają Państwo przy tym anonimowi i unikają ryzyka, że w razie odmowy otrzymają Państwo wpis w Systemie Informacyjnym i Ostrzegawczym Branży Ubezpieczeniowej (HIS). Taki wpis mogliby zobaczyć również inni ubezpieczyciele i z tego powodu również odmówić Państwu ubezpieczenia.

Jak przebiega zmiana ubezpieczenia BU — instrukcja krok po kroku

Nasz przewodnik krok po kroku pomoże Państwu pamiętać o wszystkich ważnych kwestiach przy zmianie ubezpieczenia BU. Kolejność należy koniecznie zachować, aby w żadnym momencie nie pozostawać bez ochrony ubezpieczeniowej.

Krok 1: Obliczenie wysokości renty BU

W pierwszym kroku chodzi o ponowne obliczenie wysokości renty BU. Być może przy pierwszym ubezpieczeniu ustalili Państwo rentę na zbyt niskim poziomie. Albo obecnie zarabiają Państwo więcej i potrzebują wyższego zabezpieczenia. Przy nowym ubezpieczeniu mogą Państwo ponownie określić wysokość renty. Najlepiej przeprowadzić nową analizę przychodów i wydatków i dokładnie obliczyć, jakiej renty potrzebują Państwo, aby utrzymać dotychczasowy poziom życia. Jako regułę ogólną zalecamy zabezpieczenie 80% obecnego dochodu netto.

Krok 2: Uzyskanie diagnoz z ostatnich pięciu lat

Następnie powinni Państwo uzyskać przegląd wizyt lekarskich z ostatnich lat. W pierwszym kroku mogą Państwo zwrócić się do swojej kasy chorych o tzw. świadczenie pacjenta (Patientenquittung) za ostatnie pięć lat. Z reguły wystarczy nieformalny kontakt telefoniczny, e-mail lub przez aplikację. W zestawieniu kasy chorych odnotowane są wszystkie wizyty lekarskie w zapytanym okresie.

Następnie należy skontaktować się z każdą praktyką lekarską, którą odwiedzili Państwo w ciągu ostatnich pięciu lat, i poprosić o wyciąg z dokumentacji medycznej pacjenta. Pobyty szpitalne należy podać nawet za ostatnie dziesięć lat. Diagnozy są potrzebne do wypełnienia pytań zdrowotnych nowego ubezpieczenia BU.

Mogą Państwo pobrać nasz wzór pisma, aby zażądać dokumentacji medycznej. Wysyłają je Państwo jako zwykły list lub e-mail do swoich lekarzy.

Krok 3: Włączenie brokera ubezpieczeniowego BU

W kolejnym kroku powinni Państwo zwrócić się do brokera specjalizującego się w ubezpieczeniach BU. Prosimy otwarcie poinformować go, jeśli mają Państwo istniejące schorzenia, z powodu których w ostatnich latach korzystali Państwo z opieki medycznej. Broker może wówczas przeprowadzić dla Państwa anonimowe zapytanie o ryzyko u kilku ubezpieczycieli.

Krok 4: Złożenie wniosku u nowego ubezpieczyciela

Gdy broker znajdzie dla Państwa odpowiednie ubezpieczenie, wspólnie składają Państwo wniosek u ubezpieczyciela.

U ubezpieczyciela muszą Państwo przejść ponowne badanie stanu zdrowia. Broker przesyła Państwu kilka kwestionariuszy zdrowotnych, które muszą Państwo wypełnić w sposób pełny i zgodny z prawdą. Większość pytań zdrowotnych powinni już Państwo wspólnie z brokerem odpowiedzieć przy anonimowym zapytaniu o ryzyko.

Krok 5: Oczekiwanie na świadectwo ubezpieczenia

Gdy ubezpieczyciel przyjmie Państwa wniosek, prześle Państwu świadectwo ubezpieczenia (Versicherungsschein). Od tego momentu Państwa ubezpieczenie jest potwierdzone. Dopiero po otrzymaniu świadectwa ubezpieczenia mogą Państwo przejść do kolejnego kroku.

Krok 6: Wypowiedzenie starej umowy

Teraz wypowiadają Państwo starą umowę. Z reguły wypowiedzenie jest możliwe z końcem roku ubezpieczeniowego lub okresu płatności. Jeśli składki opłacają Państwo miesięcznie, kwartalnie lub półrocznie, z reguły mogą Państwo wypowiedzieć umowę na następny termin płatności. Decydujące są jednak warunki ubezpieczenia.

Jeśli ubezpieczyciel zmienił warunki — na przykład podniósł składki — przysługuje Państwu prawo do nadzwyczajnego wypowiedzenia. Mogą Państwo wówczas wypowiedzieć umowę poza zwykłymi terminami. W takim przypadku mogą Państwo wypowiedzieć umowę w ciągu jednego miesiąca od ogłoszenia podwyżki.

Nie przysługuje Państwu jednak prawo do nadzwyczajnego wypowiedzenia, jeśli składki wzrosły na skutek uzgodnionej dynamiki składki.

Podsumowanie

• Zmiana ubezpieczenia BU jest możliwa, ale nie zawsze opłacalna.
• Przed zmianą należy zawsze sprawdzić, czy obecną umowę można ulepszyć.
• Przy zmianie konieczne jest ponowne badanie stanu zdrowia.
• Nowej polisy nie należy zawierać samodzielnie — zalecamy skorzystanie z profesjonalnego brokera.
• Starą umowę wypowiadamy dopiero po otrzymaniu nowego świadectwa ubezpieczenia.
• Szczególną ostrożność należy zachować, jeśli ubezpieczenie działa już ponad 10 lat — wówczas ochrona przed kwestionowaniem umowy z powodu podstępu zaczyna biec od nowa.