Składka brutto, składka netto, składka gwarancyjna, składka płatna

Najpóźniej w momencie otrzymania oferty ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy (Berufsunfähigkeitsversicherung) napotkają Państwo takie pojęcia, jak składka brutto, składka netto, składka gwarancyjna, składka płatna czy też składka taryfowa. Czy ma to coś wspólnego z podatkami lub rabatami? Nie.

Najważniejsze informacje w skrócie

Składka brutto, składka gwarancyjna i składka taryfowa oznaczają to samo: ostrożnie skalkulowaną składkę za zabezpieczenie ryzyka, np. niezdolności do wykonywania zawodu.

Jako klientka lub klient niemieckiego towarzystwa ubezpieczeń na życie muszą Państwo uczestniczyć w jego zyskach, nazywanych również nadwyżkami.

Jedną z form takiego uczestnictwa w nadwyżkach jest rozliczenie składki (Beitragsverrechnung). Państwa udział w nadwyżkach zostaje odliczony bezpośrednio od składki brutto. Dzięki temu muszą Państwo uiścić jedynie niższą składkę, którą nazywa się składką netto lub składką płatną.

Ponieważ nikt nie jest w stanie zagwarantować wysokości zysków lub nadwyżek przez dłuższy okres, wysokość składki netto lub płatnej może ulec zmianie.

Spis treści

• Najważniejsze informacje w skrócie
• Składka brutto = składka taryfowa = składka gwarancyjna
• Kwestia uczestnictwa w nadwyżkach
  • Różne formy uczestnictwa w nadwyżkach i ich wpływ na składkę brutto
  • Składka netto = składka płatna
• Czy składka brutto może równać się składce płatnej?
• Linki uzupełniające

Składka brutto = składka taryfowa = składka gwarancyjna

Gdy towarzystwa ubezpieczeń na życie kalkulują, jaką cenę muszą uzyskać za swoje ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy, zazwyczaj działają bardzo ostrożnie. Zakładają zatem, że znacznie więcej ubezpieczonych może stać się niezdolnych do pracy niż ma to faktycznie miejsce obecnie.

Ma to sens, ponieważ w przyszłości rzeczywiście może być inaczej. Na przykład, gdyby w wyniku pandemii znacznie więcej osób stało się niezdolnych do wykonywania zawodu. Nawet w takiej sytuacji towarzystwo ubezpieczeń musi być finansowo w stanie spełnić zadeklarowane świadczenia.

W ten sposób skalkulowana składka nazywa się składką brutto. Albo składką taryfową. Albo składką gwarancyjną. Każde towarzystwo ubezpieczeń może wybrać inną nazwę.

Kwestia uczestnictwa w nadwyżkach

Załóżmy, że towarzystwo ubezpieczeń kalkuluje tak ostrożnie, jak opisano powyżej: Oznacza to z kolei, że nie potrzebuje ono pełnej skalkulowanej składki brutto, odpowiednio taryfowej lub gwarancyjnej. Towarzystwo ma więcej pieniędzy, niż potrzebuje. Osiąga nadwyżki. Albo dlatego, że rzeczywiście mniej jego ubezpieczonych staje się niezdolnych do pracy, albo dlatego, że (jeszcze) niepotrzebne środki inwestuje z zyskiem.

W Niemczech klienci towarzystwa ubezpieczeń muszą uczestniczyć w tych nadwyżkach. Nazywa się to uczestnictwem w nadwyżkach (Überschussbeteiligung). Jedynym możliwym wyjątkiem ustawowym, aby nie uczestniczyć w nadwyżkach, jest: od samego początku, czyli w momencie zawarcia umowy, wykluczono takie uczestnictwo.

Ponieważ towarzystwo ubezpieczeń nie wie, ilu jego klientów rzeczywiście stanie się niezdolnych do pracy i jak potoczą się inwestycje kapitałowe, nie może zagwarantować wysokości nadwyżek. Wysokość uczestnictwa w nadwyżkach może zatem podlegać wahaniom. Jest ona jednak ustalana z góry na jeden rok („deklarowana") i pozostaje niezmieniona tak długo, dopóki jest do utrzymania.

Różne formy uczestnictwa w nadwyżkach i ich wpływ na składkę brutto

Ustawowo wymagane jest zatem, aby klienci uczestniczyli w nadwyżkach „swojego" towarzystwa ubezpieczeń. Nie jest jednak określony sposób, w jaki ma to nastąpić. W zakresie ubezpieczeń na wypadek niezdolności do pracy istnieją trzy różne możliwości:

• Najczęściej stosowana forma uczestnictwa w nadwyżkach: rozliczenie składki (Beitragsverrechnung). Oznacza to: od składki brutto / składki taryfowej / składki gwarancyjnej odejmowany jest należny klientowi udział w nadwyżkach bezpośrednio przy płatności. Nie trzeba zatem płacić pełnej składki, lecz niższą. Ta składka nazywa się składką płatną lub składką netto. Patrz rysunek.

  Składka gwarancyjna − Udział w nadwyżkach = Składka płatna. Alternatywna formuła: Składka brutto minus udział w nadwyżkach równa się składce netto.

• Drugi wariant uczestnictwa w nadwyżkach: renta premiowa (Bonusrente). Oznacza to: płacą Państwo rzeczywiście pełną składkę brutto / składkę taryfową / składkę gwarancyjną. Z części nadwyżkowej finansowana jest dodatkowa renta z tytułu niezdolności do pracy. Wypłacana jest w przypadku świadczenia jako „premia" do gwarantowanej renty z tytułu niezdolności do pracy.

• Trzeci wariant uczestnictwa w nadwyżkach: gromadzenie (Ansammlung). Oznacza to: również tutaj płacą Państwo rzeczywiście pełną składkę brutto / składkę taryfową / składkę gwarancyjną. Towarzystwo ubezpieczeń inwestuje Państwa udział w nadwyżkach: w normalnych inwestycjach kapitałowych towarzystwa lub w funduszach. Tak długo, aż zdecydują się Państwo na wypłatę tej sumy, najpóźniej jednak z chwilą zakończenia umowy. Jeśli zatem chcieliby Państwo odzyskać pieniądze w przypadku, gdy nie staną się Państwo niezdolni do pracy, jest to jedna z możliwości, jak to może funkcjonować.

Składka netto = składka płatna

Można zatem stwierdzić, że składka netto jest równa składce płatnej. Powstaje ona w wyniku bezpośredniego odliczenia od składki gwarancyjnej udziału klienta w nadwyżkach.

Czy składka brutto może równać się składce płatnej?

Jak wspomniano powyżej, towarzystwo ubezpieczeń może również zasadniczo wykluczyć uczestnictwo w nadwyżkach. Dotychczas zdarzało się to głównie w przypadku towarzystw ubezpieczeń na życie z zagranicy. Na przykład w przypadku Canada Life, która ma siedzibę w Irlandii.

Ponieważ nie ma nadwyżek, płaci się składkę gwarancyjną. Innymi słowy: składka płatna jest dokładnie tak wysoka jak składka gwarancyjna. Nie może zatem tak łatwo zmienić się składka, którą trzeba płacić. Naturalnie nasuwa się jednak pytanie, jakich „mechanizmów regulacyjnych" użyje takie towarzystwo ubezpieczeń, jeśli jego kalkulacja przestanie się zgadzać?

Linki uzupełniające

• Czy składka jest zwracana, jeśli nie stanę się niezdolny do pracy?
• Ile właściwie kosztuje ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy?
• Kalkulator porównawczy BU