Klauzula nowotworowa

Klauzulą nowotworową nazywa się stosunkowo nowe świadczenie w ramach ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy (BU). Ubezpieczeni, u których zdiagnozowano raka, powinni uzyskać świadczenie przy mniejszym nakładzie formalności i szybciej. Jest ono jednak ograniczone czasowo.

Najważniejsze informacje w skrócie

Coraz więcej ubezpieczycieli wprowadza do swojego ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracę klauzulę nowotworową. Dzięki niej poszkodowani powinni uzyskać pieniądze z ubezpieczenia BU łatwiej i szybciej. Środki są wypłacane jedynie przez ograniczony czas – należy w odpowiednim czasie złożyć również wniosek o zwykłe świadczenia z tytułu niezdolności do pracy.

Co szósty przypadek niezdolności do pracy z powodu raka

W kwietniu 2024 roku dom ratingowy Morgen & Morgen opublikował najnowszą statystykę dotyczącą przyczyn niezdolności do pracy. Wynika z niej, że około co szósta osoba niezdolna do pracy (17 procent) staje się niezdolna do pracy z powodu raka i innych nowotworów złośliwych. Może to spotkać każdego w każdym zawodzie. Rak, podobnie jak wszystkie inne choroby, jest automatycznie objęty ubezpieczeniem jako przyczyna niezdolności do pracy w ramach ubezpieczenia BU. To bardzo duża zaleta. Jednak osoba wnioskująca o rentę z tytułu niezdolności do pracy musi wypełnić wiele formularzy, zebrać dokumentację medyczną i uzbroić się w cierpliwość: weryfikacja świadczeń może ciągnąć się przez wiele miesięcy. Ten czas niepewności z pewnością nie sprzyja procesowi zdrowienia. Ulgę dla poszkodowanych ma przynieść stosunkowo nowy element świadczeniowy w ubezpieczeniu na wypadek niezdolności do pracy: klauzula nowotworowa.

• Zgodnie z tą statystyką Morgen & Morgen za rok 2024 (opublikowaną w maju 2025) choroby nerwowe i psychiczne stanowią z udziałem 36 procent zdecydowanie główną przyczynę niezdolności do pracy. Ponad jedna trzecia osób, która otrzymała świadczenia z ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy, otrzymała je właśnie z tego powodu.
• Około 18 procent, czyli prawie co piąta osoba, była chora na choroby narządu ruchu i szkieletu.
• 16 procent poszkodowanych było zbyt chorych do pracy z powodu raka.
• Jedynie 6 procent musiało trwale odejść z zawodu z powodu chorób serca i układu krążenia.
• W przypadku niespełna 16 procent za przyczynę niezdolności do pracy uznano „inne powody". Mogą to być np. choroby oczu, szumy uszne lub ciężkie choroby, takie jak stwardnienie rozsiane czy pląsawica Huntingtona.
• Wypadki stanowiły zaledwie około 7 procent przypadków niezdolności do pracy.

Twórca klauzuli nowotworowej – Alte Leipziger

Po raz pierwszy z warunkami ubezpieczenia ze stycznia 2019 roku Alte Leipziger Lebensversicherung przedstawiła ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy z klauzulą nowotworową. Osoby, u których zdiagnozowano szczególnie ciężką postać raka, mogą dzięki uproszczonemu postępowaniu otrzymać do 15 miesięcznych rent w wysokości ubezpieczonej renty BU. Bardziej wymagającą weryfikację świadczeń z tytułu niezdolności do pracy lub niezdolności do zawodu ubezpieczony może złożyć później. Aby otrzymać świadczenie nowotworowe, umowa musi istnieć co najmniej 6 miesięcy w momencie diagnozy (okres oczekiwania). Ponadto należy złożyć wniosek o to świadczenie w ciągu 6 miesięcy od diagnozy. „Renta nowotworowa" – jeśli można ją tak nazwać – jest wypłacana jednorazowo, wstecznie od miesiąca po diagnozie, maksymalnie przez 15 miesięcy. Obowiązuje to nawet wtedy, gdy w tym okresie pacjent wyzdrowieje.

Tak definiuje Alte Leipziger ciężkie postacie raka:

„Definicja raka (2) Świadczymy, gdy [→] ubezpieczony zachoruje na [→] raka i lekarz specjalista potwierdzi jeden z następujących punktów:

• Ubezpieczony rozpoczął [→] chemioterapię lub [→] radioterapię lub jest ona bezpośrednio planowana.
• Operacja raka prowadzi do tego, że
  • ubezpieczony musi dożywotnio przyjmować leki lub
  • zostanie ustalony stopień niepełnosprawności ubezpieczonego lub
  • istnieje trwałe ograniczenie zdolności do pracy zawodowej ubezpieczonego.
• Ubezpieczony przebywa w [→] leczeniu paliatywnym z powodu ciężkości choroby nowotworowej."

Jak złożyć wniosek o świadczenia w ramach klauzuli nowotworowej w Alte Leipziger

„Mogą Państwo złożyć wniosek o świadczenia z uproszczonym udokumentowaniem w ciągu sześciu miesięcy od pierwszej diagnozy. Do wniosku należy dołączyć jedynie raport onkologiczny lekarza specjalisty lub wypis ze szpitala. Raport musi zawierać:

• datę pierwszej diagnozy,
• rodzaj i stopień zaawansowania choroby nowotworowej,
• plan leczenia oraz
• zakres przeprowadzonej operacji. Gdy dokumenty te wpłyną do nas w całości, nastąpi następujące: podejmiemy decyzję o wypłacie świadczeń w ciągu pięciu dni roboczych."

Ocena klauzuli nowotworowej Alte Leipziger (AL)

Z jednej strony uważamy za pozytywne, gdy ubezpieczyciel umożliwia swoim ubezpieczonym łatwiejszą i szybszą drogę do świadczeń z ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy. W końcu odsetek osób, które rezygnują w trakcie weryfikacji świadczeń BU, jest przerażająco wysoki. Odsetek ten wynosi zgodnie z poniższą statystyką domu analitycznego Morgen & Morgen 39 procent i jest głównym powodem, dla którego ubezpieczeni nie otrzymują świadczeń. Z drugiej strony ten element świadczeniowy stanowi świadczenie ograniczone czasowo – wygasa najpóźniej po 15 miesiącach. W międzyczasie ubezpieczeni muszą złożyć wniosek o świadczenie BU i przedstawić dowody, aby zostać uznani za niezdolnych do pracy. W przeciwnym razie od 16. miesiąca pozostaną bez renty. Klauzula nowotworowa AL daje więc poszkodowanym co najwyżej więcej czasu na uporanie się ze swoimi sprawami. W fazie z tak ciężką chorobą samo to może być bardzo odciążające.

Klauzula nowotworowa w HDI

Zaledwie miesiąc po Alte Leipziger HDI Lebensversicherung poszła w jej ślady i wprowadziła klauzulę nowotworową do warunków ubezpieczenia. HDI definiuje objętą nią chorobę nowotworową nieco inaczej: „Choroba nowotworowa w rozumieniu ustępu 3 występuje, gdy osoba ubezpieczona

• rozpoczęła chemioterapię lub radioterapię lub jest ona bezpośrednio planowana i stwierdzono co najmniej jeden przerzut w węźle chłonnym lub
• przebywa w leczeniu paliatywnym z powodu ciężkości choroby. Dowód należy przedstawić poprzez okazanie raportu lekarza onkologa. Raport ten musi zawierać datę pierwszej diagnozy, rodzaj i stopień zaawansowania choroby nowotworowej z podaniem stadium choroby oraz plan leczenia lub terapii."

Ponadto w HDI – analogicznie do renty z powodu zwolnienia lekarskiego – należy jednocześnie złożyć wniosek o świadczenie BU. HDI przyspiesza wówczas weryfikację świadczenia nowotworowego, a następnie sprawdza niezdolność do pracy. W ciągu 15 miesięcy świadczenia nowotworowego powinna zapaść decyzja, czy istnieje również niezdolność do pracy.

Ocena klauzuli nowotworowej HDI

HDI definiuje objęte choroby nowotworowe węziej niż Alte Leipziger. Uważamy to za wadę. Czy lepiej wnioskować o świadczenie nowotworowe osobno, czy tylko łącznie ze świadczeniem BU – to kwestia, co do której można mieć różne zdania.

Canada Life również z klauzulą nowotworową

Ponadto od czerwca 2019 roku Canada Life również wprowadziła klauzulę nowotworową do warunków ubezpieczenia. Tutaj wyraźnie przemawia historia jako ubezpieczyciela Dread-Disease: aż do ostatnich szczegółów precyzyjnie wymienia się, która postać choroby ma być objęta ubezpieczeniem, a która nie. Ubezpieczony albo trafia idealnie, albo pudłuje i ma pecha. Aby otrzymać świadczenie nowotworowe w Canada Life (które treściwie niewiele różni się od innych dostawców), należy udowodnić następujący rodzaj raka:

• „a) guz lity od prognostycznego stadium grupy II AJCC/UICC 8. edycji lub
• b) guz lity od prognostycznego stadium grupy I AJCC/UICC 8. edycji, jeśli do leczenia wymagana jest radio-, chemo- lub immunoterapia (immunoterapia wyłącznie z CAR-T lub inhibitorami punktów kontrolnych immunologii) lub
• c) guz z przerzutami do węzłów chłonnych lub przerzutami odległymi lub
• d) białaczka lub chłoniaki złośliwe w każdym stadium, jeśli wymagają leczenia radio-, chemo- lub immunoterapią (immunoterapia wyłącznie z CAR-T lub inhibitorami punktów kontrolnych immunologii) lub
• e) guz mózgu od WHO II.

Następujące sytuacje chorobowe nie są objęte ochroną ubezpieczeniową:

• wszystkie formy raka skóry z wyjątkiem czerniaka złośliwego, jeśli spełnione są warunki podane w a) do c);
• rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy skóry oraz włśniakomięsak guzkowy;
• rak zdiagnozowany na podstawie wykrycia komórek nowotworowych i/lub cząsteczek związanych z guzem we krwi, ślinie, kale, moczu lub innych płynach ustrojowych, jeśli brak dalszych ostatecznych i klinicznie weryfikowalnych dowodów."

Tylko dla jasności: oczywiście każdy rak jako przyczyna niezdolności do pracy jest również objęty ubezpieczeniem w Canada Life. Klauzula nowotworowa ma jedynie umożliwić uproszczone postępowanie, aby uzyskać pieniądze z ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy – co prawda ograniczone czasowo, ale szybciej i bez komplikacji. Jednak definicja rodzajów raka nie wygląda na wolną od komplikacji.

Podsumowanie dotyczące klauzuli nowotworowej

Czy klauzula nowotworowa przyjmie się na rynku, dopiero się okaże. Może mieć tę zaletę, że laicy lepiej rozumieją procedurę świadczeniową i możliwe roszczenia niż w przypadku niezdolności do pracy. Czy jako poszkodowany wolałoby się szybkie, ale ograniczone czasowo świadczenie z umowy BU – to chyba można zdecydować dopiero, gdy sprawa stanie się aktualna. To, że ma się w tej decyzji wolność wyboru, jest być może największą zaletą klauzuli nowotworowej.

Dalsze istotne odnośniki

• Z powodu raka: nasz najsmutniejszy przypadek świadczeniowy BU
• Mimo że ma już 6 lat: niespodzianka – ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy Canada Life