Definicja niezdolności do pracy (Arbeitsunfähigkeit)

Niezdolność do pracy oznacza w skrócie niemożność wykonywania ostatnio wykonywanej pracy z powodu choroby.

Pracownicy otrzymują w przypadku niezdolności do pracy najpierw kontynuację wypłaty wynagrodzenia od pracodawcy.

Następnie, w przypadku osób objętych ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym, kasa chorych wypłaca maksymalnie przez 78 tygodni zasiłek chorobowy (Krankengeld).

Niezdolność do pracy nie jest stanem trwałym: albo Pacjent wyzdrowieje na tyle, by wrócić do pracy, albo stanie się niezdolny do wykonywania zawodu, trwale niezdolny do pracy lub wymagający opieki.

Co to jest niezdolność do pracy? Definicja

Za niezdolnego do pracy uważa się Państwo, jeśli na podstawie orzeczenia lekarskiego nie mogą Państwo tymczasowo wykonywać swojej umownie uzgodnionej działalności zawodowej. Musi zatem istnieć stan chorobowy, z powodu którego nie są Państwo w stanie wykonywać swojej pracy. Niestety nie można tego w takiej formie przeczytać w żadnym tekście ustawowym. Aby to ustalić, trzeba przeprowadzić bardziej szczegółowe poszukiwania.

Niektóre próby definicji opierają się na wyroku 3 RK 37/59 Federalnego Sądu Socjalnego z dnia 19.06.1963 r. Stwierdza on:

Niezdolność do pracy występuje, gdy ubezpieczony w ogóle nie jest w stanie lub jest w stanie wykonywać swoją dotychczasową działalność zarobkową tylko z ryzykiem pogorszenia swojego stanu (…)

Podobna jest definicja używana przez Wspólny Federalny Komitet (G-BA) jako osoba prawna prawa publicznego. Komitet ten jest tworzony przez cztery wiodące organizacje samorządu w niemieckim systemie ochrony zdrowia: Federalne Stowarzyszenie Lekarzy Kas Chorych, Federalne Stowarzyszenie Dentystów Kas Chorych, Niemieckie Stowarzyszenie Szpitali oraz Związek Federalnych Kas Chorych (GKV-Spitzenverband). W Wytycznych dotyczących niezdolności do pracy G-BA w § 2 ust. 1 czytamy:

„1 Niezdolność do pracy występuje, gdy ubezpieczeni z powodu choroby nie są w stanie wykonywać swojej ostatnio wykonywanej pracy przed wystąpieniem niezdolności do pracy lub mogą ją wykonywać jedynie z ryzykiem pogorszenia choroby. 2 Przy ocenie należy uwzględnić, jakie warunki konkretnie kształtowały dotychczasową pracę. 3 Niezdolność do pracy występuje również wtedy, gdy na podstawie określonego stanu chorobowego, który sam w sobie nie powoduje jeszcze niezdolności do pracy, można przewidzieć, że z wykonywania pracy wynikną szkodliwe dla zdrowia lub procesu zdrowienia konsekwencje, które bezpośrednio wywołają niezdolność do pracy."

Zaświadczenie lekarskie, „żółty druk", zwolnienie lekarskie

Jeśli stan niezdolności do pracy trwa dłużej niż 3 dni kalendarzowe, pracownicy muszą uzyskać zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy i przedłożyć je pracodawcy najpóźniej jeden dzień później. W tym przypadku istnieje odpowiednia regulacja prawna – znajdą ją Państwo w § 5 ustawy o kontynuacji wynagrodzenia (EntgFG).

Lekarz wystawia Państwu zwolnienie lekarskie i znany „żółty druk" w dwóch egzemplarzach. Na wersji dla kasy chorych lekarz musi podać diagnozę. Dotyczy to również sytuacji, gdy zwolnienie jest wystawiane „profilaktycznie", czyli w ramach tzw. „L4". Wersja dla pracodawcy nie zawiera diagnozy ze względu na ochronę danych osobowych.

Orzeczenie lekarskie z reguły stwierdza, że Pacjent prawdopodobnie wyzdrowieje. Często w okresie niezdolności do pracy prowadzone jest konkretne leczenie lub terapia.

Niezdolność do pracy nie jest jednak stanem trwałym: albo ustępuje w wyniku wyleczenia i można wrócić do pracy, albo pozostaje trwałe ograniczenie – inwalidztwo.

Kontynuacja wynagrodzenia, zasiłek chorobowy – a co dalej?

Jeśli pracownik z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby nie może świadczyć pracy, a nie ponosi za to winy, ma prawo do kontynuacji wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę. Również to wynika z wyżej wymienionej ustawy. Pracodawca musi kontynuować wypłatę wynagrodzenia przez okres do 6 tygodni.

Jeśli niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie 6 tygodni, ustawowe kasy chorych przejmują wypłatę tzw. zasiłku chorobowego (Krankengeld). Z powodu różnych potrąceń (proporcjonalnych składek na ubezpieczenie emerytalne, pielęgnacyjne i od bezrobocia) wynosi on zaledwie około 80 procent dotychczasowego wynagrodzenia netto. Maksymalny okres wypłaty zasiłku chorobowego wynosi 78 tygodni z powodu tej samej choroby w ciągu trzech lat.

Definicja niezdolności do pracy: Co następuje po zasiłku chorobowym?

Jeśli dolegliwości utrzymują się również po 78 tygodniach, niezdolność do pracy formalnie ustaje najpóźniej w tym momencie i dla osoby dotkniętej obowiązuje nowy status: w zależności od stopnia ograniczenia może ona zostać zakwalifikowana jako osoba niepełnosprawna, wymagająca opieki lub trwale niezdolna do pracy.

Kto na przykład nie jest w stanie wykonywać jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez co najmniej 3 godziny dziennie, może otrzymać rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Stanowi ona zaledwie około 50 procent dotychczasowego wynagrodzenia netto.

Przy długotrwałej niezdolności do pracy spadek finansowy jest zatem przesądzony – aż do pewnego ubóstwa na starość. Jeśli są Państwo uzależnieni od swojej zdolności do pracy, powinni ją Państwo odpowiednio zabezpieczyć: za pomocą ubezpieczenia na wypadek choroby na okres niezdolności do pracy oraz ubezpieczenia od niezdolności do wykonywania zawodu na czas późniejszy.

Linki uzupełniające

• Ubezpieczenie dzienne na wypadek choroby
• Kiedy uznaje się za niezdolnego do wykonywania zawodu?
• Ubezpieczenie od niezdolności do wykonywania zawodu