📋 W skrócie:

• Renta podstawowa (niem. Grundrente) podwyższa emerytury osób, które przez 35 lat pracowały przy niskich zarobkach
• Nie musisz składać wniosku – sprawdzenie odbywa się automatycznie
• Renta podstawowa nie zastępuje prywatnego zabezpieczenia emerytalnego (niem. private Altersvorsorge)

6 ważnych faktów o rencie podstawowej (Grundrente)

Podstawowe zabezpieczenie emerytalne leży w gestii ustawowego systemu emerytalnego. Ten jednak zależy od wpłat dokonanych w trakcie życia zawodowego. Osoby o niskich zarobkach, które przez wiele dziesięcioleci opłacały składki do kasy emerytalnej, często spotykają się z niższym uprawnieniem emerytalnym niż przewiduje niemiecka pomoc społeczna (niem. Grundsicherung) — mimo że płacili składki przez całe życie. Praca na pół etatu lub w wymiarze mini (niem. Minijob) pogłębia ten problem. Renta podstawowa ma zaradzić tej sytuacji i podnieść świadczenia osób o niskich zarobkach.

Od 1 stycznia 2021 obowiązuje ustawa o rencie podstawowej, uchwalona przez Bundestag i Bundesrat. Renta podstawowa ma zapewnić, że osoby o niskich zarobkach otrzymają na starość więcej niż tylko pomoc społeczną. Jest to indywidualny dodatek do uprawnień emerytalnych, z którego skorzysta około 1,3 miliona emerytów.

#1 Cel i przeznaczenie renty podstawowej

Celem renty podstawowej jest uhonorowanie długich okresów ubezpieczenia przy niskich dochodach oraz pracy i wysiłku danej osoby. Kto długo pracował i płacił składki emerytalne, nie powinien z powodu niskich zarobków żyć w ubóstwie.

#2 Kiedy wchodzi renta podstawowa?

Od 1 stycznia 2021 przysługuje prawny tytuł do renty podstawowej, o ile spełniasz obowiązujące wymogi. Pierwsze decyzje były wysyłane w lipcu 2021 roku przez Niemieckie Ubezpieczenie Emerytalne (niem. Deutsche Rentenversicherung) do obywateli, którzy w tym momencie wchodzili w wiek emerytalny. Pozostali emeryci otrzymali swoje decyzje do końca 2022 roku wraz z wyrównaniem od stycznia 2021. Oznacza to, że choć mogłeś mieć prawo od tego terminu, na pierwszą wypłatę mogłeś czekać nawet dwa lata. Ten czas oczekiwania ubezpieczenie emerytalne uzasadnia znacznym nakładem administracyjnym.

#3 Kto otrzymuje rentę podstawową?

Dodatek emerytalny wypłacany jest osobom, które przez dziesięciolecia pracowały, opiekowały się krewnymi lub wychowywały dzieci i miały tylko niskie dochody. Dla tych osób zwykła emerytura byłaby skromna i prowadziłaby do konieczności korzystania z pomocy społecznej. Kto pracował i mało zarabiał, powinien jednak być lepiej traktowany niż osoby, które płaciły składki tylko przez krótki czas lub wcale. Średni dochód musi wynosić mniej niż 80% przeciętnego wynagrodzenia. Badanie, czy przysługuje prawo do renty podstawowej, odbywa się automatycznie — nie trzeba składać wniosku. Renta podstawowa wypłacana jest zarówno osobom, które właśnie wchodzą w wiek emerytalny, jak i długoletnim emerytom.

#4 Jakie warunki muszą być spełnione?

Pełny dodatek wymaga co najmniej 35 lat okresów składkowych. Przy minimum 33 latach przysługuje proporcjonalne prawo. Zaliczalny okres składkowy dla pełnej renty składa się następująco:

• Obowiązkowe okresy składkowe za wychowywanie dzieci lub opiekę
• Obowiązkowe składki z tytułu pracy zawodowej lub samozatrudnienia
• Świadczenia w przypadku choroby
• Świadczenia z zakresu rehabilitacji medycznej
• Świadczenia na uczestnictwo w życiu zawodowym
• Okresy zastępcze (służba wojskowa, jeniec wojenny, więzienie polityczne w NRD)

Okresy ubezpieczenia wynikające z wychowywania dzieci traktowane są przez ubezpieczenie emerytalne na okres do trzech lat tak, jakby w tym czasie osiągnięto przeciętne wynagrodzenie.

Do okresów uprawniających NIE zalicza się:

• Drobnych zatrudnień bez własnych składek (Minijob)
• Nauki szkolnej
• Pobierania zasiłku dla bezrobotnych I i II
• Okresów doliczanych

Dalsze warunki:

Oprócz liczby lat składkowych istotne jest uzyskiwane w życiu zawodowym wynagrodzenie. Wsparcie powinny otrzymać osoby, które mało zarabiały, ale musi zostać osiągnięty określony poziom dochodów. Wartość ta wynosi 1 013 euro miesięcznego dochodu brutto (0,3 punktów dochodowych na rok). Jeśli zarabiałeś mniej, okres ten nie jest zaliczany do renty podstawowej.

Górna granica wynosi 80% przeciętnego dochodu — w 2020 roku było to około 2 700 euro (0,8 punktów dochodowych). Jeśli Twój przeciętny dochód przekracza tę wartość, nie otrzymujesz renty podstawowej.

#5 Jak wysoka jest renta podstawowa?

Za każdy rok pracy na koncie emerytalnym zapisywane są punkty dochodowe (niem. Entgeltpunkte). Za rok przeciętnego wynagrodzenia przysługuje jeden punkt dochodowy. Wartość ta jest podwajana, o ile nie przekracza 0,8 punktów dochodowych. Procedura ta stosowana jest maksymalnie przez 35 lat, a na koniec wynik jest pomniejszany o 12,4%. Wynik stanowi rentę podstawową, która wypłacana jest wraz z zwykłą emeryturą.

#6 Co jest zaliczane na dodatkową kwotę emerytalną?

Każdy rodzaj dochodu jest uwzględniany. Jeśli dochód wynosi do 1 250 euro dla osób samotnych i 1 950 euro dla małżeństw, wypłacany jest pełny dodatek. Przy przekroczeniu tej kwoty od nadwyżki zaliczane jest 60%. Jeśli dochód przekracza 1 600 euro dla osób samotnych i więcej niż 2 300 euro dla małżeństw, kwota powyżej limitu jest zaliczana w pełnej wysokości.

Własny majątek nie odgrywa roli w rencie podstawowej. Nie musisz ujawniać swojego majątku, nawet jeśli posiadają nieruchomości lub inne wartości majątkowe.

Renta podstawowa nie wystarczy, aby zapobiec ubóstwu na starość

Renta podstawowa to krok w dobrym kierunku, ale dopiero początek. Istnieje zbyt wiele regulacji, które wykluczają określone grupy osób. Szczególnie osoby samozatrudnione i artyści, którzy z powodu niskich dochodów nie mogli płacić składek emerytalnych, oraz matki, które jako gospodynie domowe były zaangażowane w opiekę dłużej niż trzy zaliczalne lata na dziecko, są poszkodowane. Koncepcja wymaga doskonalenia, aby faktycznie przeciwdziałać problemowi ubóstwa na starość.

Należy podkreślić, że renta podstawowa nie zastępuje prywatnego zabezpieczenia emerytalnego. Ustawowa emerytura nie wystarcza, aby zabezpieczyć standard życia na starość. Renta podstawowa tego nie zmieni.

Chcesz obliczyć swoją indywidualną lukę emerytalną? Skorzystaj z naszego kalkulatora ubezpieczeń i znajdź odpowiednie rozwiązanie zabezpieczające.